Zamknij
REKLAMA

Historia wałeckiej poczty

10:33, 08.06.2018 | P.K
REKLAMA

Na początku XIX w. Wałcz nie figurował w wykazie urzędów pocztowych. Miasto leżało wówczas na jednym z traktów bocznych. Istotne znaczenie dla funkcjonowania poczty w mieście miało wybudowanie nowych szos. Dotychczasowe drogi, po których przemieszczały się pojazdy pocztowe, były w zasadzie drogami piaszczystymi, które stopniowo utwardzano. Ulice były posypane żwirem bądź gliną, w celu ich poprawy używano początkowo drewnianych drągów. Właściciele gruntu byli zobowiązani do utrzymania nawierzchni dróg we właściwym stanie i konserwacji, zaniedbania w tym zakresie były egzekwowane na drodze prawnej. Nowa droga pocztowa biegnąca m.in. z Człopy i Rusinowa przez Wałcz, łączyła Berlin z Królewcem. Sytuacja ta wpłynęła w znaczący sposób na rozwój handlu w mieście. Oprócz „poczty pośpiesznej” z Berlina do Królewca funkcjonowała także tzw. „poczta osobowa” z Wałcza w kierunku Mirosławca, Czaplinka, Trzcianki i Piły.

Urzędy pocztowe organizowano na terenie ziemi wałeckiej pod koniec panowania Fryderyka Wielkiego. W 1810 r. Generalny Urząd Pocztowy zakupił w Wałczu dwie działki wraz z zabudowaniami przy ulicy Königstrasse (jedną działkę zakupiono od Franciszka Duszczyńskiego, drugą od szewca Johana Georga Bormelchera, w cenie 700 i 500 talarów). Działki wkrótce połączono, znajdowały się tutaj przestronne stajnie. Można przyjąć, iż stacja pocztowa została wybudowana w tym właśnie miejscu. Przekazanie własności gruntów w oficjalne posiadanie Urzędu Pocztowego zostało odnotowane w księdze katastralnej w 1824 r. Urząd Pocztowy w Wałczu swoje właściwe funkcjonowanie rozpoczął jednak w 1826 r. Podlegał w tym czasie bezpośrednio Generalnemu Urzędowi Pocztowemu w Berlinie. Ówczesny gmach poczty posiadał ścianę frontową, wg zachowanych źródeł „ponad 30-metrową i 3 wejścia od ulicy”, do których prowadziły schody. W 1833 r. teren posesji pocztowej został powiększony o przylegającą do ogrodu nową działkę, na której zburzono istniejące zabudowania rodziny Könnig. Cena zakupu działki wyniosła 100 talarów. Zarządcą Urzędu Pocztowego w Wałczu był poczmistrz Georg Friedrich Leuchert (powołany na kierownika w 1826 r., miał wówczas 47 lat). Zmarł 14 sierpnia 1848 r. Wdowa po Leuchercie otrzymała od generalnego poczmistrza von Schapera pozwolenie na pozostanie w mieszkaniu służbowym, do czasu powołania nowego poczmistrza. Po śmierci Leucherta tzw. „Post–Comtoir” (kantor pocztowy) zarządzany był przez nadsekretarza pocztowego Engmann’a.

Stacja pocztowa w Wałczu posiadała w 1841 r. 42 konie. Stajnie dla koni znajdowały się na terenie „dóbr rycerskich” Wałcza przy ulicy Schulte-Heulhaus (teren ówczesnego Kreisbanku oraz Gampstrasse). W lutym 1849 r. Johann Michael Peter zakupił od wdowy Johanny Schuelke działkę wraz z podwórkiem i ogrodem nad jeziorem zamkowym. Była to działka przy ulicy Königstrasse 42, przeznaczono ją do sprzedaży dla Urzędu Pocztowego. Działka wielokrotnie zmieniała swoich właścicieli. Posiadał ją m.in. adwokat o nazwisku Dickmann, należała również do kupca Maksa Brosse. Poza ogrodem do działki przynależały także 3 łąki oraz plantacja wierzby.

Wkrótce wybudowano nowy budynek poczty. Posiadał on ścianę frontową (od strony ulicy) o długości 24 m oraz boczną 12 m. Oprócz sutereny znajdowało się mieszkanie dla kierujących powozami pocztowymi, dwa piętra i poddasze. Pomieszczenia służbowe składały się z pokoju dla urzędników, pokoju rejestracji, ekspedycji, łazienki, dyżurki pierwszego urzędnika, dyżurki drugiego urzędnika, dyżurki urzędnika niższego szczebla oraz dwóch pokoi dla pasażerów (poczekalnie). W górnej kondygnacji zlokalizowano pomieszczenia służbowe dla urzędników. W tzw. „dyżurkach” pracownicy poczty oczekiwali na przejeżdżające nocą powozy.

Od 1849 r. Generalny Urząd Pocztowy podlegał pod nowo powstałe Ministerstwo ds. Handlu, Przemysłu i Robót Publicznych (kierownikiem Wydziału I został Dyrektor Generalnej Poczty, poczmistrz Henry Schmückert). Kantor pocztowy w Wałczu został podporządkowany Dyrekcji Pocztowej w Kwidzynie. Otwarcie linii Ostbahn (Pruska Kolej Wschodnia): Kreuz/Krzyż – Schneidemühl/Piła – Bromberg/Bydgoszcz w roku 1851, przedłużonej w 1857 r. z Piły do Królewca, doprowadziło do przekształcenia Urzędu Pocztowego w Wałczu w tzw. „spedycję pocztową”. Dyrekcja Pocztowa w Kwidzynie zgłosiła do Generalnej Dyrekcji propozycję sprzedaży budynku pocztowego w Wałczu wraz z zakwaterowaniem urzędników pocztowych w mniejszych pomieszczeniach. Propozycja te nie została jednak przyjęta. Nadsekretarz Engmann został przeniesiony do Elbląga 1 lipca 1851 r. Zarządzanie spedycją pocztową przejął von Grotz, ale jeszcze w tym samym roku został przeniesiony i jego miejsce zajął Amend. Otrzymał on tylko połowę należnego dotychczas mieszkania w użytkowanie, drugą cześć przygotowywano dla innych urzędników niższego rzędu. Ze względu na zmniejszenie ruchu komunikacji pocztowej, w budynku pocztowym wygospodarowano pomieszczenie dla obsługi pasażerów. Takie zarządzenie otrzymał Amend 1 czerwca 1852 r., wcześniej pasażerowie byli obsługiwani w budynku znajdującym się naprzeciwko poczty. Amend kierował spedycją pocztową do 1 października 1874 r., kiedy to przeszedł na emeryturę.

Warto odnotować, iż w 1857 r. w Jabłonowie (Appelwerder) oraz w 1871 r. w Marcinkowicach (Marzdorf) założono spedycje pocztowe 2 klasy (tzw. agencje pocztowe). W 1864 r. podłączono w Wałczu linię telegraficzną. W tym okresie Poczta Pruska podlegała pod Związek Północnych Niemiec (1868). Szefem Poczty i Telegrafu został kanclerz Rzeszy, któremu podporządkowany był Generalny Urząd Pocztowy. W 1870 r. funkcję Dyrektora Generalnego Poczty pełnił Heinrich Stephan. W 1880 r. H. Stephan został sekretarzem stanu w Urzędzie Pocztowym Rzeszy. Wkrótce zarządził gruntowną przebudowę gmachu wałeckiej poczty. Teren pocztowy został powiększony, dyżurki zlokalizowano w sąsiednim hotelu, z kolei główne wejście do służbowych pomieszczeń i mieszkań służbowych przeniesiono na stronę budynku od Waldemarstrasse. Powiększono także salę z okienkami pocztowymi. Koszt przebudowy wyniósł 1191 marek i 89 fenigów.

Spedycja pocztowa w Wałczu została przeorganizowana na Urząd Pocztowy I Klasy. Założono tzw. Wojskowy Urząd Pocztowy, którym zarządzał dyrektor poczty w randze oficera. Pierwszym takim dyrektorem w Wałczu został Kuchse (1874), który służbowe mieszkanie otrzymał na drugim piętrze budynku poczty. Kuchse kierował urzędem do 1882 r. W czasie jego urzędowania powiat wałecki przyłączono do Głównej Dyrekcji Poczty w Bydgoszczy. W latach 1872-1876 powiat należał do Głównej Dyrekcji Poczty w Gdańsku. Z tego okresu pochodzi pewna anegdotka: w Urzędzie Pocztowym znajdowała się książka skarg i zażaleń, była ona już stara i zniszczona, została więc wysłana do „Oberpostdirektion” wraz z raportem, iż istnieje konieczność wymiany jej na nową. Wróciła ona z komentarzem, że jest jeszcze wystarczająco dobra i powinna być dalej używana.

Następcą Kuchse został w 1882 r. Pachaly, który kierował urzędem do roku 1892. Kolejnym dyrektorem został von Brunn, który objął urzędowanie w 1893 r. (zmarł w listopadzie 1894 r.). Skład personalny urzędu przedstawiał się wówczas następująco: dyrektor poczty, 7 urzędników średniego szczebla (1 sekretarz poczty, 1 nadasystent poczty, 2 asystentów, 2 pomocników) oraz 15 urzędników niższego szczebla. W tym okresie zostały założone agencje pocztowe w kolejnych miejscowościach powiatu wałeckiego: Neugolz 1880, Stranz 1882, Freundenfier 1885, Krampe 1888, Harmelsdorf 1888, Klausdorf 1888 oraz Dyck 1889.

dr Przemysław Bartosik

 

Magazyn Wałcz i ModnyMagazyn.pl

(P.K)
REKLAMA

Komentarze (0)

Brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz

Szanowny Użytkowniku

25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako "RODO", "ORODO", "GDPR" lub "Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych").

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Po dniu 25 maja 2018 roku administratorami danych będzie firma Agencja 3 Głowy Prodakszyn, ul. Kilińszczaków 16, 64-915 Jastrowie, oraz nasi Zaufani Partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszej stronie internetowej do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

Jaki jest cel przetwarzania danych?

Dane osobowe są zbierane w ramach korzystania przez naszych Użytkowników z naszej strony internetowej wraz z funkcjonalnościami na niej udostępnianych ,w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszej stronie przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów. Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby: dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań,zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym, aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem dane mogą zostać przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. dostawcą usług IT, agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług, Zaufanym Partnerom oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania, gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Informujemy, że na naszej stronie internetowej dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych Partnerów.

Jak możesz zarządzać swoimi danymi?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje jak to zrobić.

Zaznacz przycisk „Zgadzam się” jeśli wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych podanych w formularzu przez Agencja 3 Głowy Prodakszyn, ul. Kilińszczaków 16, 64-915 Jastrowie i naszych Zaufanych Partnerów jako administratora danych osobowych, w celach marketingowych, które obejmują także niezbędne działania analityczne i zestawianie w profile marketingowe na podstawie aktywności na stronie internetowej zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Wyrażenie zgody jest dobrowolne , masz prawo do dostępu do swoich danych, ich poprawiania, a także wycofania udzielonej zgody w dowolnym momencie, a także o pozostałych kwestiach wynikających z art. 13 RODO, dostępnych w Polityce prywatności..

Zgadzam sięNie teraz
© extrawalcz.pl | Prawa zastrzeżone